3.1 Servies Versailles
Eén van de meest populaire modellen was het servies model nummer 1513, een ontwerp van H.J. Valk (1863-1940), die vanaf 1886 hoofd van de tekenkamer was waar hij als opvolger was komen te werken van J.L. Bernhardi die de fabriek rond die tijd had verlaten. De vormgeving was in neo Lodewijk XIVe stijl en het servies kreeg dan ook de toepasselijke titel Versailles. Dat het servies door de jaren heen zeer populair was, is goed te volgen uit diverse archiefstukken, waaronder werktekeningen, gebruikt voor de productieafdeling, catalogi en foto’s. Dit model, dat tevens werd uitgevoerd als mokkaservies, bleef zo’n 75 jaar in productie.
1
Catalogusblad met model Versailles, z.j.; inv.nr. 3046
2
Jaap d'Oliviera, Twee medewerkers van de afdeling Zilversmeden; de heren Van Eyck en Oudshoorn bij de afwerking van theepotten, model Versailles. Tuiten en handvatten handmatig aan de kan bevestigd.
3
Hendrik Jacobus Valk (senior) en Koninklijke Nederlandsche Fabriek van Gouden en Zilveren Werken J.M. van Kempen & Zonen en Koninklijke Nederlandsche Edelmetaal Bedrijven Van Kempen Begeer & Vos N.V.
Theeservies met bouilloire, model 1513 'Versailles', ca. 1917-1992
Schoonhoven (Zuid-Holland), Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven, inv./cat.nr. 13594.01=08; 01 = tray, 02 = teapot, 03 = spoon vase, 04 = milk jug, 05 = tea caddy, 06 = sugar bowl, 07 = kettle, 08 = stand with burner
4
Hendrik Jacobus Valk (senior) en Koninklijke Nederlandsche Fabriek van Gouden en Zilveren Werken J.M. van Kempen & Zonen en Koninklijke Nederlandsche Edelmetaal Bedrijven Van Kempen Begeer & Vos N.V.
Mokkaservies, model 1513 'Versailles', ca. 1917-1992
Schoonhoven (Zuid-Holland), Nederlands Zilvermuseum Schoonhoven, inv./cat.nr. 13741.01=05; 01 = mocha pot, 02 = milk jug, 03 = sugar bowl, 04 = spoon vase, 05 = tray
Na de fusie in 1919 bleef Valk nog vijf jaar in dienst bij N.V. Koninklijke Nederlandsche Edelmetaal Bedrijven Van Kempen, Begeer & Vos. In 1924 stapte hij over naar de grootste concurrent Gerritsen & Van Kempen in Zeist, waar hij tot zijn pensionering in 1933 bleef werken. 1 Het is niet verbazend dat Valk bij zijn nieuwe werkgever een nagenoeg identiek, commercieel aantrekkelijk servies ontwierp met bijbehorende kandelaren. Alleen de oren hebben een iets andere kromming en de deksels hebben een wat hogere, bollere vorm dan die van het model Versailles. Ze lijken op het hoofddeksel van een kardinaal: een vierpuntige biretta, waaraan de naam van dit servies ongetwijfeld is ontleend: model Cardinaal.
xxxxx xxxxx
Notes
1 Ibidem, inv.nr. 398 en Krekel 2004, pp. 65-66